Tema 3: Introdución aos Sistemas Electrónicos. Tecno 4º ESO.

Neste tema veremos como activar sensores e actuadores con diversos bloques de proceso, centrándonos, sobre todo, en sistemas baseados en microprocesadores (Arduino e compatibles).

O contido teórico está no seguinte arquivo: Introdución aos sistemas electrónicos.pdf.

Traballaremos coa placa Arduino (e outras compatibles), de seguido tedes unha recompilación de información que vos pode ser útil:

• Vídeo de YouTube: Arduino, ¿qué es y para qué sirve?
• Vídeo de YouTube: Arduino: entender cómo funciona el mundo para poder cambiarlo.
• Vídeo de YouTube: Arduino: O Documental.
• Apuntes_ARDUINO_nivel_PARDILLO.pdf.
• Conexionado de entradas e saídas con Arduino.pdf.
• Exercicios_de_arduino_resueltos.pdf.
• Acordeon+Arduino.pdf.
• Guía rápida Linguaxe_Arduino.pdf.

Para a programación da placa Arduino utilizaremos o seu IDE, que utiliza programación textual, pero tamén programaremos en modo gráfico utilizando o simulador "en liña" TinkerCAD Circuits (este simulador permite escoller entre programación textual, gráfica ou texto+gráfica).

Tema 2: Introdución á Electrónica. Tecno 4º ESO.

Despois de ver a Introdución á Electricidade, imos a realizar un breve repaso á Electrónica, onde coñeceremos os diversos compoñentes pasivo e activos e como utilizalos nos nosos circuítos electrónicos (polo de agora de electrónica analóxica).

Podedes acceder ao contido principal premendo na seguinte ligazón ao arquivo PDF co tema: "Introdución á Electrónica.pdf".

Vídeo en YouTube: Que é unha LDR?
Vídeo en YouTube: Que é un Termistor?
Vídeo en YouTube: Que son os diodos?

Vídeo en YouTube: Transistor explicado - Como funcionan los transistores.
Vídeo da canle ElectronicaFP sobre: Transistores bipolares.

Tema 1: Introdución á Electricidade. Tecno 4º ESO.

Podes acceder premendo na seguinte ligazón ao arquivo PDF co tema: "Introdución á Electricidade.pdf".

Contidos de ampliación sobre electricidade:

• Máquinas eléctricas.pdf
• Xeradores eléctricos.pdf
• Produción e distribución de enerxía eléctrica.pdf
• Electricidade e Electromagnetismo.pdf

Realizaremos prácticas de medición e montaxe sobre placas protoboard e simularemos os circuítos co programa Crocodile Clips:

• Exercicios con elementos pasivos.pdf
• Exercicios con elementos activos.pdf

Contidos Extra:
Páxina de TuElectronica.es onde explican Como Usar o Polímetro.
Simil Hidráulico da electricidade:

Explicación da Corrente Contínua e Corrente Alterna, na páxina areatecnologia.

Lei de Ohm:

Lei de Joule (lei da Potencia):

Leis de Kirchoff (análise de circuítos): 

Leis de Kirchoff.pdf

Conexionado dunha placa Protoboard:

Código de cores identificativo do valor das resistencias:

Vídeo da Canle Mentalidad de Ingeniería: Capacitores explicados.

Vídeo da Canle Mentalidad de Ingeniería: Inductores explicados.

Vídeo da canle ElectronicaFP sobre: ¿Cómo hacen los CONDENSADORES en AC?
Vídeo da canle ElectronicaFP sobre: ¿Cómo hacen las BOBINAS en AC?

Matriz ou Rúbrica de avaliación do Caderno. Tecnoloxía 4º ESO.

Na materia de Tecnoloxía, na que non temos libro de texto, é moi importante que contedes cun bo caderno de clase. É por isto que se lle da tanta importancia ao caderno para calcular a nota final da materia (un 10% da nota a Presentación e Contido e un 20% os Exercicios).

Para avaliar o teu Caderno se utilizarán 2 matrices ou rúbricas de avaliación, que podes consultar de seguido.

Por un lado é importante ter un caderno completo, ordenado e lexible, que permita seguir en condicións a materia. Na seguinte imaxe podes ver a matriz ou rúbrica de avaliación do caderno (valorando unicamente a Presentación e o Contido):

Por outra banda, debe recoller tódolos exercicios propostos, prestando especial atención á súa correcta realización. Nesta outra imaxe podes ver a matriz ou rúbrica de avaliación dos exercicios recollidos no caderno:

Presentación da materia: Tecnoloxía de 4º de ESO. Curso 2026-2027.

A secuenciación da materia de Tecnoloxía durante este curso será:

1ª Avaliación: Introdución á Electricidade e Electrónica.

• Tema 1: Introdución á Electricidade. (Teoría e práctica).
• Tema 2: Introdución á Electrónica. (Teoría e práctica).

2ª Avaliación: Introdución aos Sistemas electrónicos e á Pneumática.

• Tema 3: Introdución aos Sistemas Electrónicos (Teoría e práctica).
• Tema 4: Introdución á Pneumática (Teoría e práctica).

3ª Avaliación: Introdución á Electrónica Dixital.

• Tema 5: Introdución á Electrónica Dixital (Teoría e práctica).

Os traballos se farán de xeito individual e en grupo.

CRITERIOS DE CUALIFICACIÓN (1ª, 2ª e 3ª Avaliacións):

• Un 10% da nota corresponderá á pulcritude no caderno, avaliándose a correcta recollida dos apuntes e a súa integridade.
• Un 60% da nota obterase da avaliación dos traballos individuais e en grupo (prácticas de taller).
• Un 20% da nota corresponderá aos exercicios recollidos no caderno e e dos controis teóricos.
• Un 10% corresponderá á responsabilidade, dilixencia e presentación final das diversas tarefas relacionadas cos contidos tratados na aula taller.

Benvida ao novo Curso 2026-2027.

Benvid@s ao novo curso no blogue de aula da materia de Tecnoloxía de 4º de ESO e da materia de Tecnoloxía e Enxeñería II de 2º de Bacharelato, no IES. Chano Piñeiro.

Neste blogue podedes acceder aos diversos contidos teóricos e prácticos que traballaremos durante o curso. Ademais podedes consultar entradas anteriores, nas que se recollen proxectos realizados na aula-taller de Tecnoloxía.

Estes e outros contidos estarán tamén accesibles nos cursos correspondentes da aula virtual (Moodle) no IES. "Chano Piñeiro".

De novo un saúdo a todos e benvid@s ao novo Curso.

O profesor: Manuel Andújar Matalobos.

Proxectos con Arduino. 2025-2026.

De seguido tedes unha ligazón a un pdf de Daniel Gallardo con posible proxectos con Arduino para feiras de Tecnoloxía: Proxectos Arduino Feiras.pdf.

Tamén tedes un pdf de Nelson Sepúlveda e Jonathan García: Aprcndizaxe baseado en Arduino.pdf.

Tamém podedes consultar o libro: Arduino Libro de Proxectos.pdf que temos no taller.

A elección final dos proxectos foi a partir dos proxectos do pdf: Proxectos Arduino Feiras.

Prácticas Introdución á Electrónica. Tecno 4º ESO. Curso 2024-2025.

Como remate do contido de Introdución á Electrónica, realizamos 2 montaxes prácticos que entre outros elementos requiren do uso de transistores.

As montaxes realizadas foron as seguintes:

• Kit de Transmisión Inalámbrica: Instruccións obtidas do Kit de transmisión inalámbrica de energía de Opitec, kit nº 122.902.
• Bobina Tesla: Instruccións obtidas do LOGKIT 1699 de microlog, Bobina Tesla.

Nas 2 montaxes combinamos o uso dun transistor con uns bobinados para crear un circuíto resonante de alta frecuencia.

Tema 3: Fundamentos de Electrónica Dixital. Curso 2023-2024.

Neste tema se tratarán os conceptos fundamentais sobre Electrónica dixital.

Os circuítos dixitais requiren para a súa construción unha serie de elementos que materialicen os principios da álxebra de Boole (base matemática da electrónica dixital), estes son as portas lóxicas.

Pódese definir a Electrónica Dixital como o conxunto de técnicas e dispositivos integrados que se utilizan para o procesamento e transmisión de datos no formato dixital.

Nesta introdución á Electrónica dixital, comezaremos polos Sistemas de numeración.

Os sistemas dixitais teñen que realizar operacións con números que poden estar representados en calquera sistema de numeración. Os distintos sistemas de numeración vanse diferenciar pola súa base, é dicir, pola cantidade de símbolos distintos empregados para expresar calquera cantidade.

Desde o punto de vista matemático, un sistema de numeración pode ter calquera base pero os máis empregados son o Decimal (base 10), o Binario (base 2), o Octal (base 8) e o Hexadecimal (base 16).

No seguinte pdf tes os contidos relativos aos Sistemas de numeración: Sistemas de Numeración.pdf.

O seguinte contido que trataremos, será o de Portas Lóxicas, no seguinte documento tedes os contidos que veremos: Portas lóxicas.pdf.

O terceiro contido será o de Simplificación de funcións, accesible no seguinte documento: Simplificación de funcións lóxicas.pdf.

Unha forma de implementar os circuítos lóxicos propios da Electrónica Dixital é a utilización de FPGA's. No taller temos varias placas Icezum Alhambra I e II. Xunto co software Icestudio, podremos implementar circuítos electrónicos dixitais dun xeito sinxelo e rápido.

Para máis información podes consultar esta entrada de Hard Zone que explica que é unha FPGA, as súas características e utilidades.

Panel de control e programa para controlar CompluArm. Curso 2023-2024.

O seguinte programa que decidimos realizar para manexar o brazo robótico CompluArm, foi o que nos debía permitir mover o brazo robótico en tempo real, desde un panel de control.

Partimos da experiencia anterior en que programamos unha serie de secuencias "fixas" de movementos para o brazo robótico, pero agora, queriamos que o brazo robótico se foxe movendo segundo fora recibindo as indicacións enviadas por servos ou pulsadores.

O primeiro problema que afrontamos foi o de que non podíamos utilizar 6 potenciómetros no noso panel de control (un por cada servo do brazo robótico), pois estes debían conectarse por unha das 6 entradas analóxicas da placa Compluino, pero as entradas A4 e A5 son as utilizadas durante a comunicación I2C co driver dos servomotores, polo que non estaban dispoñibles.

Polo tanto, decidimos manexar os servos 0, 1, 2 e 3 con 4 potenciómetros (que denominamos 0, 1, 2 e 3) e os servos 4 e 5 os manexamos con 2 parellas de pulsadores.

Este foi o motivo polo que decidimos crear un panel de control con 4 potenciómetros e 4 pulsadores.

Para realizar o panel de control, utilizamos a páxina Boxes.py, que crea deseños de caixas que podemos descargar en formato .dxf e editalas con LibreCAD antes de levar o deseño á cortadora láser do taller (Mr. Beam II).

Seleccionamos o deseño tipo Console2, obtendo o seguinte arquivo .dxf: Control Potenciómetros.dxf.

Imaxe de caixa tipo Console 2 obtida da páxina de Boxes.py

En LibreCAD incorporamos os furados para introducir os 4 potenciómetros e 4 pulsadores: Panel 4 potenciometros e 4 pulsadores.dxf.

Tamén tivemos que deseñar os botóns que levarían os potenciómetros, deseño que realizamos co progama FreeCAD:

• Botón.FCStd
• Botón.stl

Os potenciómetros os conectamos segundo o seguinte esquema eléctrico:

quedándonos o panel como se mostra na imaxe seguinte:

O terminal común da cada potenciómetro se conectará á placa Arduino do seguinte xeito:

• Potenciómetro 1 á entrada analóxica 0.
• Potenciómetro 2 á entrada analóxica 1.
• Potenciómetro 3 á entrada analóxica 2.
• Potenciómetro 4 á entrada analóxica 3.

Os pulsadores os conectamos segundo o seguinte esquema eléctrico:

Cada pulsador se conecta á placa Arduino do seguinte xeito:

• Pulsador 1 á entrada dixital 2.
• Pulsador 2 á entrada dixital 3.
• Pulsador 3 á entrada dixital 4.
• Pulsador 4 á entrada dixital 5.

O programa de Arduino que controla o brazo robótico é o seguinte:

• Control_4_potenciometros_4_pulsadores.ino